در روزهای اخیر تقابل میان زبان تهدید و ضرورت مذاکره آشکارتر شده است. عربستان درگیر پیامدهای حملات انصارالله است، بازار انرژی از بیم تشدید درگیری نوسان می‌کند و رژیم صهیونیستی در آستانه انتخابات، بیش از گذشته درگیر تعارض‌های داخلی است. در این شرایط، دیدار مقام‌های پیمان مکه از تهران مهم‌ترین خبر روز گذشته بوده است.
پس از دوحه، نوبت پیمان مکه
خالد بن‌سلمان؛ وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر؛ فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین؛ رئیس سازمان اطلاعات ترکیه برای مذاکره با مقام‌های ایرانی به تهران آمده‌اند. این نخستین تماس جمعی در چنین سطحی میان ایران و اعضای پیمان دفاعی مکه پس از تشدید جنگ یمن است؛ پیمانی که در آگوست امضا شد و حمله به یکی از اعضا را حمله به همه می‌داند.یکشنبه میانجی‌های قطری با هماهنگی آمریکا به ایران سفر کردند. اکنون نمایندگان سه کشوری آمده‌اند که در کنار همکاری با واشنگتن، سازوکار دفاعی مشترک خود را نیز ساخته‌اند. توالی این دو سفر، وزن کانال‌های منطقه‌ای را در برابر بن‌بست مستقیم گفت‌وگوهای ایران و واشنگتن افزایش می‌دهد.
برای ایران، اهمیت این تحول در آن است که درخواست دیرینه جمهوری اسلامی برای مشارکت کشورهای منطقه در تأمین امنیت، دست‌کم در سطح گفت‌وگو با استقبال مواجه شده و ضرورت آن بیش از پیش آشکار شده است.
تهدید در آستانه صندوق رأی
ترامپ در مصاحبه با فاکس‌نیوز بار دیگر انتخاب میان توافق و اقدام نظامی را مطرح کرد؛ آن هم چند روز مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر. در اسرائیل نیز کانال۱۲ از اختلاف ادعایی نتانیاهو و رئیس ستاد ارتش بر سر اقدامی خبر داد که می‌توانست به رویارویی با ایران منجر شود. نتانیاهو و وزیر دفاعش این گزارش را رد کرده‌اند و کاتس می‌گوید قصد حمله پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر وجود نداشته است.منتقدان نتانیاهو درباره استفاده انتخاباتی از مسئله ایران هشدار داده‌اند. با این حال انگیزه قطعی رهبران آمریکا و اسرائیل را نمی‌توان صرفاً از زمان‌بندی تهدیدها نتیجه گرفت. آنچه قابل مشاهده است، همزمانی هشدارهای نظامی با تلاش فشرده کشورهای منطقه برای جلوگیری از دور تازه جنگ است.
هزینه‌ای که ریاض را به میز مذاکره می‌کشاند
رویترز بر اساس داده‌های مؤسسه سیریوم نوشت از هشتم تا بیست‌وپنجم اکتبر، ۴هزار و ۷۱ پرواز از ۴هزار و ۷۳۶پرواز برنامه‌ریزی‌شده فرودگاه ریاض لغو شده است؛ یعنی ۸۶درصد. مؤسسه مطالعات جنگ آمریکا نیز در ارزیابی ۲۵ اکتبر از ادامه حملات موشکی و پهپادی انصارالله به عربستان خبر داده است. این داده‌ها بخشی از هزینه واقعی ناامنی را نشان می‌دهند؛ هزینه‌ای که با خرید سامانه‌های دفاعی به‌تنهایی از میان نرفته است.
در عین حال، پارلمان مصر دیروز مجوز کمک نظامی دفاعی به عربستان را تصویب کرده است. ریاض همزمان در حال تقویت ظرفیت دفاعی و گفت‌وگو با ایران است. بنابراین سفر وزیر دفاع سعودی را نباید تغییر اردوگاه یا کنار گذاشتن پیمان مکه تعبیر کرد؛ بلکه نشان می‌دهد اقدام‌های دفاعی و تماس دیپلماتیک در کنار یکدیگر پیگیری می‌شوند.
بازار، خبر گفت‌وگو را جدی گرفت
اثر خبر به میدان دیپلماسی محدود نماند. رویترز گزارش داد شاخص بورس عربستان امروز ۳٫۴ درصد و بورس قطر ۲٫۸ درصد رشد کرد؛ نفت برنت نیز از اوج هفته گذشته عقب نشست. این واکنش یک‌روزه، موفقیت مذاکرات را ثابت نمی‌کند، اما نشان می‌دهد کاهش خطر جنگ برای اقتصاد همسایگان ایران ارزشی مستقیم دارد.
نظر شما